Nauczyciel jak i rodzic powinien - z największym zaangażowaniem, na jakie go stać – starać się pomóc zdobywać dziecku nowe umiejętności i wiedzę.

Nauczyciele czasem spędzają z dziećmi więcej czasu niż rodzice. Mam tu na myśli okres, w którym dziecko jest aktywne. Gdy bawi się, je, śpiewa, śmieje się i zadaje pytania. Dziecko odbierane z przedszkola ma szanse na rozmowę z rodzicem ,,przez samochodowe lusterko”, a w najlepszym razie po drodze do domu, gdy – często w pośpiechu – rodzice robią zakupy. W domu zmęczeni dorośli zajmują się swoimi sprawami, a dzieci bawią się same, by szybko znaleźć się w łóżkach z nakazem ,,grzecznego spania”.         

Zdarza się, że rodzicom wydaje się, iż przedszkole wyręczy ich w wychowaniu dzieci. Przecież maluchy spędzają tam tyle czasu, że wszystko powinny pojąć. Rodzice zachłystują się „swobodą wychowawczą”, która daje im powierzenie dziecka placówce przedszkolnej. Jednocześnie jednak, pomimo, że na co dzień nie bardzo interesuje ich, jak córka czy syn spędza dzień, lubią zaznaczyć wobec nauczyciela swoją wyższość. To oni są, bądź co bądź, rodzicami, a więc mają prawo wymagać od przedszkola , by zajmowało się ich skarbem z największą uważnością. Wykazują w tym względzie wiele sprzeczności. Z jednej strony prezentują roszczenia i oczekiwania, z drugiej niechęć do bezpośredniego zaangażowania się w życie przedszkola, do którego chodzi ich dziecko. Co więcej, rodzice niekiedy nie mają pojęcia, co robią dzieci w przedszkolu. Nie pytają nauczyciela na początku roku o to, jak będzie przebiegała edukacja ich latorośli. Po kilku tygodniach „odkrywają”, że w zachowaniu dziecka zachodzą zmiany, że czegoś nowego się uczy, że w jego słowniku pojawiają się nowe słowa…

Witaminowe preparaty dla dzieci i dorosłych zajmują większość półek w aptece. Są stosowane powszechnie i czasami bez potrzeby. W natłoku informacji można przeoczyć tą suplementację, która jest konieczna dla prawidłowego rozwoju i zdrowia. Mowa o witaminie D, której ze względu na położenie geograficzne mamy ograniczoną możliwość przyswajania w sposób naturalny. Dlaczego witamina D jest tak ważna? I czy faktycznie potrzebna jest całoroczna suplementacja?

Magiczny świat suplementów

Suplementy diety traktuje się często jak obietnicę zdrowia zamkniętą w małych, wygodnych kapsułkach czy kropelkach. Rynek preparatów dla dzieci jest ogromny i daje( często złudne) odpowiedzi na kłopoty, z którymi borykają się rodzice: od wsparcia odporności po walkę z brakiem apetytu. Coraz rzadziej szuka się przyczyny problemów, a zamiast tego stawia się na gotowe, szybkie rozwiązania. Tymczasem dobrze dobrana suplementacja powinna działać „u podstaw”, eliminując nie tyle skutki, ale źródło kłopotów. Jeśli dziecko ma mały apetyt czy często łapie infekcje, należy przyjrzeć się jego diecie, sprawdzić stan jelit i wybrać te suplementy, które faktycznie pomogą przywrócić równowagę w organizmie. Są takie preparaty, które powinny być stosowane regularnie i przez cały rok. Należy do nich między innymi witamina D.

Żelazo jest niezbędnym pierwiastkiem w organizmie człowieka. Dzieci z uwagi na ciągły rozwój są narażone na niedobór żelaza, który pozostaje nierozpoznany, może doprowadzić do groźnych konsekwencji. Jaką rolę pełni żelazo? Jakie objawy mogą wskazywać na jego niedobór? Jakie żelazo wybrać do suplementacji?

Jaką rolę pełni żelazo?

Żelazo w organizmie człowieka pełni liczne i istotne funkcje. Przede wszystkim jest składnikiem hemoglobiny z której rozbudowane są czerwone krwinki. To dzięki hemoglobinie możliwy jest transport tlenu z płuc do tkanek i odbiór dwutlenku węgla. Zatem bez żelaza nie byłoby życia. Ponadto żelazo wchodzi w skład mięsni oraz uczestniczy w budowie enzymów przeprowadzających reakcje chemiczne w organizmie. Żelazo ma również wpływ na prawidłowe funkcjonowanie układu immunologicznego.

Jakie mogą być objawy niedoboru żelaza?

W wyniku niedoboru żelaza( gdy wyczerpią się jego zapasy) dochodzi do rozwoju anemii (czyli niedokrwistości). Objawami niedoboru żelaza może być uczucie wyczerpania i zmęczenia, nadmierna senność i osłabienie. Mogą pojawić się bóle głowy, problemy z koncentracją, nastrój może być obniżony. Skóra jest blada, włosy stają się matowe, wypadają w nadmiernych ilościach. Paznokcie stają się łamliwe i kruche. Może wystąpić krwawienie dziąseł, pęknięcia i owrzodzenia w kącikach ust, zaburzenia apetytu, skłonności do łatwego powstawania siniaków. Może pojawić się zwiększona podatność na infekcje, spowodowana spadkiem odporności. W przypadku dzieci w wieku przedszkolnym dojść może do zaburzeń w rozwoju dziecka . Jeżeli zauważyłaś u dziecka wyżej wymienione objawy ( nie wszystkie muszą być obecne!), skonsultuj się z pediatrą.

            U dzieci w wieku przedszkolnym grupami szczególnie narażonymi na niedobór żelaza są dzieci, które mają słaby apetyt(niejadki), alergicy, maluchy, które często chorują. Anemii sprzyjają również niektóre choroby przewlekłe i zaburzenia wchłaniania.

 Autyzm jest to zaburzenie rozwojowe, które pojawia się we wczesnym dzieciństwie, zwykle przed upływem 30-36 miesiąca życia dziecka. Występuje u ok. 15-ga dzieci na 10000 urodzeń, w tym 3-4 razy częściej u chłopców niż u dziewczynek. Szacuje się, że w Polsce jest ponad 40000 osób z autyzmem.

Co to jest?

U osób z autyzmem zazwyczaj obserwuje się, co najmniej połowę z wymienionych poniżej charakterystyk. Każdy z tych objawów może występować w rozmaitym nasileniu – od umiarkowanego do ciężkiego.
12

Pierwszymi osobami, które zauważają nieprawidłowości w rozwoju dziecka są rodzice.

Autyzm może manifestować się już u niemowląt. Początkowo rodzice nie dostrzegają nic niepokojącego, gdyż wygląd ich pociech nie wskazuje na zaburzenia rozwoju. Kanner zwracał nawet uwagę, że dzieci te zazwyczaj są bardzo ładne, ich urodę określano nawet jako książęcą. Autystyczne niemowlęta są wychwalane przed całą rodzinę, bo są takie grzecznelubią leżeć w łóżeczkunie domagają się adoracji. Stopniowo jednak rodzice zaczynają się niepokoić, kiedy dziecko nie zwraca uwagi na wchodzące do pokoju osoby, nie reaguje płaczem na wychodzące, kiedy przytulane krzykiem, sztywnieniem demonstruje jawną niechęć przed jakimkolwiek kontaktem fizycznym, kiedy godzinami potrafi wpatrywać się w jednostajnie poruszające się przedmioty: wskazówki, czy wahadło zegara, obracający się bęben pralki.Bardzo często nie pojawia się gaworzenie, a w konsekwencji potem mowa. Rodzice mają wrażenie, że dziecko nie odróżnia ich od innych osób i że jest mu wszystko jedno, czy mu towarzyszą czy też nie. Najlepiej czuje się pozostawione we własnym pełnym schematów świecie. Może się też pojawić zupełnie inny scenariusz, w którym rozwój dziecka do około 2 roku życia przebiega prawidłowo, nie budzi niepokoju rodziców. Następuje rozwój mowy, dziecko potrafi posługiwać się kilkoma, czy kilkudziesięcioma słowami i nagle pojawia się regres w rozwoju dziecka we wszystkich sferach poza motoryczną, bo dzieci te wykazują ogromną sprawność fizyczną, chociaż pojawiają się dziwne manieryzmy ruchowe.

Rodziców niepokoi:

  • niechęć do przytulania,
  • brak mowy lub mowa bez sensu
  • nieuzasadniony głośny krzyk lub wyjątkowy spokój (tak jakby dziecko niczego nie potrzebowało),
  • protest przy nowych sytuacjach lub obojętność,
  • brak zainteresowania nowymi atrakcyjnymi przedmiotami,
  • powtarzanie rytmicznychruchów

(zamykanie lub otwieranie drzwi),

  • kręcenie kółkami wiele godzin bez oznak znudzenia.

Dzieci zajęte są wybranymi przez siebie czynnościami, ich ilość jest jednak ograniczona. Czasami zachowują się tak, jakby nic słyszały, nie reagują na własne imię, nie przeszkadza im hałas. Są też jednak dzieci nadwrażliwe na dźwięki (krzyczą przy włączeniu np. pralki, odkurzacza, miksera). Niektóre nie reagują na ból, zimno, głód. Może pojawić się agresja lub autoagresja. Dzieci autystyczne cechuje też rutynowość w postępowaniu w dniu codziennym, przestrzegają kolejności podejmowanych działań, zwyczajów. Wiele rytuałów autystycznych dzieci determinuje funkcjonowanie całej rodziny, np., rytuały jedzenia, mycia się, kładzenia się spać, chodzenia do tych samych sklepów, wybierania niezłomnie wciąż tej samej drogi, itp. W nieznanej sobie sytuacji czują się zagrożone, dlatego starają panować się nad każdym ruchem, by czuć się bezpiecznie. Dyktują zasady gry, które ich najbliższe środowisko musi przestrzegać. Próba ich zmian kończy się krzykiem, agresją, autoagresją, czy też innym społecznie nieakceptowanym zachowaniem budzącym niestety dezaprobatę dla udręczonych swym „dziwnym” dzieckiem rodziców Każdy z wyżej wymienionych objawów może dotyczyć zdrowych dzieci. Dopiero ich ilość jakość powodują bezradność otoczenia. 


Ważne, aby w tym czasie dziecko trafiło do specjalisty, który potrafi zdiagnozować lub wykluczyć autyzm.


Jedno jest pewne: Nie ma takich samych dzieci autystycznych.

 Mimo, że trudności w zakresie artykulacji mogą dotyczyć osób w różnym wieku i towarzyszyć różnym zaburzeniom mowy, najczęściej występują one u dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym.

W procesie nabywania języka obserwuje się zjawiska zarówno normatywne, jak i patologiczne. Zastępowanie głosek trudniejszych  pod względem artykulacyjnym głoskami dla danej osoby łatwiejszymi, wybranymi z inwentarza głosek polskich, to zjawisko prawidłowe. U dziecka, u którego to zjawisko występuje, stwierdza się  niezakończony rozwój artykulacji. Termin ten sugeruje, że proces nabywania podsystemu fonetyczno-fonologicznego trwa i zastanie zakończony w najbliższej przyszłości. W tym przypadku nie jest konieczne podejmowanie żadnych działań stymulujących. Jeżeli jednak z rozwojowego punktu widzenia dana głoska powinna już funkcjonować w systemie językowym dziecka, a nie jest ona przez nie realizowana, należy mówić o opóźnionym rozwoju artykulacji. W tej sytuacji niezbędne jest rozpoczęcie terapii logopedycznej.

Zasady dotyczące poprawności artykulacyjnej dla poszczególnych grup wiekowych są następujące:

·         Niemowlę – realizuje pierwsze samogłoski, głównie a i e, oraz spółgłoski takie jak p,b,m,t,d;

·         Dziecko roczne i dwuletnie – wymawia wszystkie samogłoski ustne oraz głoski: f, w, j, ł, ś, ź, ć, dź, ń, n, k, g, h(ch);

·         Trzylatek – artykułuje samogłoski nosowe oraz głoski: s, z, c, dz, l;

·         Czterolatek –realizuje głoski szeregu szumiącego, najpierw sz i ż (rz), potem cz i dż;

·         Pięciolatek – prawidłowo wymawia wszystkie głoski szeregu szumiącego, w jego mowie pojawia się głoska r;

·         Sześciolatek prawidłowo artykułuje wszystkie głoski

O ile zastępowanie głosek trudniejszych głoskami łatwiejszymi, ale mieszczącymi się w zakresie fonetycznym współczesnego języka polskiego, jest w pewnym czasie normą,  o tyle wszelkie deformacje głosek zawsze traktować należy jako patologię. W przypadku zniekształcania głosek mówi się o wadach wymowy.  Do tych najczęściej występujących należą: seplenienie międzyzębowe, seplenienie boczne, seplenienie boczne miękkie, wymowa bezdźwięczna, funkcjonalne nosowanie otwarte, funkcjonalne nosowanie zamknięte, rotacyzm.

Seplenienie (sygmatyzm) stanowi nieprawidłową wymowę głosek dentalizowanych, czyli takich, przy realizacji których konieczne jest zbliżenie górnych i dolnych siekaczy. Są nimi  następujące głoski: s, z, c, dz, sz, ż (rz), cz, dż, ś, ź,ć, dź.

Istnieje wiele rodzajów seplenienia, z których najczęściej spotykane to: